Bugünkü makalemizde son zamanların en çok beklenen güncellemesi olan Ethereum 2.0 diğer adıyla “Serenity” güncellemesini inceleyeceğiz. Yazıya başlamadan önce Ethereum hakkında daha detaylı bilgi almak için bloğumuzda yayınlanan bu makaleyi okumanızı tavsiye ederiz.

Ethereum 2.0 nedir?

Ethereum 2.0, genel anlamda ağın işlevi, hızı ve güvenliği konusunda kayda değer güncellemeler vaat eden ve uzun süredir heyecanla beklenen bir güncellemedir.

Ethereum 2.0 ile birlikte ağın sahip olduğu yüksek komisyon ve uzun işlem süreleri gibi sorunlardan kurtulması beklenmektedir. Aynı zamanda Ethereum 2.0 ile birlikte Hisse Kanıtı algoritmasını kullanmaya başlayacak olan Ethereum’un madencilik için harcadığı elektrik tüketiminin %99,7 oranında azalacağı düşünülmektedir. Hisse Kanıtı algoritmasını kullanmaya başlamak Ethereum’u doğa dostu bir kripto para birimi haline getireceği gibi Ethereum ağının daha verimli ve daha hızlı çalışmasına yardımcı olacaktır.

Ethereum 2.0 güncellemesi neden önemlidir?

“Ethereum nedir?” başlıklı makalemizde de bahsettiğimiz gibi Ethereum, sahip olduğu vizyon bakımından kripto piyasasında çok ayrı bir yere sahiptir. Programlanabilir blockchain teknolojisini hayatımıza sokan Ethereum’un bu özelliği geliştiriciler ve kullanıcılar tarafından çok sevilmiştir. Ethereum bugün bu özelliği sayesinde pek çok merkeziyetsiz finans uygulamasının, farklı token'ların ve pek çok uygulamanın geliştirilmesine izin vermektedir. Günümüzde Ethereum ağındaki bu uygulamalardan yararlanmak isteyen kullanıcıların karşılaşacağı en büyük sorun, uzun süren işlem süreleri ve yüksek komisyon ücretleridir. Ethereum 2.0 güncellemesi ile birlikte Ethereum’un bir saniyede gerçekleştirebileceği işlem sayısı arttırılarak bu sorunun çözülmesi beklenmektedir.

Aynı zamanda Ethereum 2.0 güncellemesi ile devletlerden ve topluluklardan oldukça tepki çeken, madencilik kaynaklı çevresel sorunların ortadan kaldırılması ve ağ üzerinde genel iyileştirmeler yaparak ağın güvenliğinin ve işlevselliğinin arttırılması amaçlanmaktadır.

Tüm bu amaçlar ve vaat edilen hedefler doğrultusunda Ethereum 2.0 güncellemesi kullanıcılar için çok önemlidir ve tüm kripto dünyası tarafından heyecanla beklenmektedir.

Ethereum 2.0 güncellemesi ile gelecek önemli değişiklikler nelerdir?

Ethereum 2.0 güncellemesi ile Ethereum ağını oldukça değiştirecek pek çok özellik ağa eklenmektedir. Eklenecek bu özellikler ile Ethereum ağının daha güvenli, daha hızlı ve daha verimli olması hedeflenmektedir. Eklenecek bu özelliklerden öne çıkanları Bölümlenmiş Zincirler (Shard), Hisse Kanıtı (Proof Of Stake) algoritması ve İşaret Zinciridir (Beacon Chain). Şimdi bu saydığımız 3 özelliğin ne olduğunu biraz daha açıklamaya çalışalım.

Bölümlenmiş Zincirler (Shard) nedir?

Shard teknolojisi klasik bir veri tabanı teknolojisidir. Shard teknolojisi kısaca veri tabanlarındaki bilgilere ulaşmayı daha hızlandırabilmek için veri tabanlarının küçük bölümlere ayrılması ve kullanıcılara istedikleri bilgi için tüm veri tabanını değil, veri tabanının ilgili bölümlerini tarama şansı veren bir teknolojidir. Veri tabanından ayrılan bu küçük bölümler “Shard” olarak isimlendirilirler. Ethereum geliştiricileri de bu teknolojiyi Ethereum blok zincirine uyarlayarak Ethereum’un işlem hızını ve kapasitesini arttırmayı amaçlamışlardır.

Ethereum blok zincirine bağlanmak isteyen her kullanıcı bunu “node” adı verilen düğümler aracılığı ile gerçekleştirmek zorundadır. Düğümler, Ethereum ağının kurulduğu andan itibaren blok zincir üzerinde yapılmış tüm işlemlerin bir kopyasını içerisinde bulundururlar. Ethereum ağını kullanmak için kullanıcıların düğüm çalıştırmasına gerek olmasa da tüm bu düğümlerin bu kadar fazla işlemi indirmesi, saklaması ve işlemesi sistemi oldukça yavaşlatmaktadır.

Bu durumun çözülmesi için Ethereum geliştiricileri Shard sistemine geçişin en uygun çözüm yolu olduğu konusunda kanaat getirmişlerdir. Blok zincirin sahip olduğu veriler küçük alt kümelere bölünerek sistemdeki düğümlerin tüm verileri saklayıp, işleyerek sebep olduğu zaman kaybı önlenmiş olacaktır. Başlangıçta blok zinciri 64 tane Shard’a paylaştırmayı amaçlayan Ethereum geliştiricileri bu hareketleri ile işlem kapasitesini ve hızını arttırmayı amaçlıyorlar.

İşaret Zinciri (Beacon Chain) nedir?

İşaret Zinciri, bölümlenmiş zincirlerin bir arada çalışmasına olanak sağlayan, onları senkronize eden ve onların birbirleri ile uyumlu çalıştıkları konusunda mutabakat sağlayan zincirin adıdır.

Yukarıda detaylı bir şekilde açıkladığımız bölümlenmiş zincirler birbirleriyle paralel bir şekilde çalışmak zorundadırlar. Bu çalışma şeklini gerçekleştirirken bu parçaların bir şekilde birbirleriyle uyum içinde çalışması, senkronize olması sağlanmak zorundadır. İşaret Zinciri, bölümlenmiş tüm zincirlerin birbiriyle uyumlu çalıştığına yönelik bir mutabakat sağlayarak bu sorunu çözmektedir.

İşaret Zinciri, Ethereum 2.0 güncellemesinin en önemli hatlarından birisidir. İşaret Zinciri olmaksızın blok zincirin parçalara bölünmesi ve parçaların birbiriyle uyumlu bir şekilde çalışabilmesi mümkün olmayacaktır.

İşaret Zinciri sahip olduğu bu hayati önem nedeniyle Ethereum’a eklenecek olan ilk özelliktir. İleride daha detaylı değineceğimiz Ethereum 2.0 yol haritasının ilk aşamasını oluşturan bu zincir, 1 Aralık 2020 tarihinde ağa eklenmiş ve Ether’lerini “stake” etmek isteyen kullanıcıların bu isteğini karşılamaya başlamıştır. 23 Haziran 2021 itibariyle Beacon Chain üzerinde 5 milyondan fazla Ether stake edilmiş durumdadır.

Hisse Kanıtı (Proof Of Stake) nedir?

Ethereum ağı, bugün diğer pek çok büyük kripto para birimi gibi İş Kanıtı (Proof of Work) algoritmasını kullanmaktadır. İş Kanıtı (Proof of Work) algoritması, bir önceki makalemizde de okuyabileceğiniz üzere blok zincire yeni bloklar eklenmesi için madenci adı verilen kullanıcıların çok büyük boyutlarda enerji harcamasını zorunlu kılan bir algoritmadır. Ağa yeni blok eklemenin ödülünden yararlanmak isteyen kullanıcıların sayısı arttıkça ağa blok eklemek de orantılı bir şekilde zorlaşmaktadır ve giderek daha fazla enerji gerektiren bir duruma dönüşmektedir. Bugün Ethereum madenciliği için harcanan enerji miktarının Bolivya gibi ülkelerin yıllık enerji ihtiyacından çok daha büyük olduğu düşünülmektedir.

Ethereum ağı, Hisse Kanıtı algoritmasına geçişi sağlayarak bu enerji israfını neredeyse sıfıra indirmeyi başaracaktır.

Hisse Kanıtı algoritması, İş Kanıtı algoritması gibi ağa yeni Ether’lerin eklenmesi için inanılmaz boyutlarda enerji harcamayı veya pahalı ekipmanlara sahip olmayı gereksiz kılar. Hisse Kanıtı algoritması, İş Kanıtı algoritmasının tersine kripto para biriminin sahipliğinin öne çıktığı bir algoritmadır. Hisse Kanıtı algoritmasında ağa yeni blok eklemek ve ağa yeni blok eklemenin ödüllerinden faydalanmak isteyen kullanıcıların yapması gereken tek şey 32 ve katları olacak şekilde ağa Ether’lerini stake etmek adına kilitlemektir.

Not: Hisse Kanıtı ve İş Kanıtı algoritmaları hakkında çok daha detaylı bilgiyi yine blog sayfalarımızda bulabilirsiniz.

Stake Havuzu nedir?

Hisse Kanıtı sistemi kripto para sahipliğini ön plana çıkaran bir sistemdir. Bloğumuzdaki yazıdan da okuyabileceğiniz üzere sisteme kilitlediğiniz para miktarı ne kadar büyürse, sizin de gelecekteki blokların onaylayıcısı olarak ödül kazanma şansınız o kadar artacaktır.

Bu durumdan yararlanmak isteyen Ethereum kullanıcıları Ether’lerini birleştirerek Stake Havuzlarını oluşturmuştur. Kullanıcılar sahip oldukları Ether’leri bu havuzlarda toplayarak yeni blokların onaylayıcısı olmak için şanslarını arttırmaktadırlar. Aynı zamanda ünlü ve büyük stake havuzlarının ayarları profesyonel ve daha tecrübeli kullanıcılar tarafından yapıldığı için bir hata ile karşılaşma olasılığı da oldukça düşmektedir. Ayrıca stake havuzları, 32’den daha az Ether’e sahip olan kullanıcıların da Ether’lerini stake etmelerine izin vermektedir.

Stake havuzlarına katılım şartları havuzdan havuza değişmektedir. Kimi Stake Havuzu sadece belli miktarda bir Ether’e sahip olmanızı şart koşarken, kimi Stake Havuzları da aylık ücret bazında kullanıcılarından ücret almaktadır. Sizin için en doğru olacak olan Stake Havuzunu bulmak için detaylı bir araştırma yapmayı unutmayın.

Ethereum 2.0'ın yol haritası nedir?

Ethereum 2.0’a geçiş tek bir günde yapılmayacaktır. Bunun yerine Ethereum 2.0 güncellemesi 3 aşamaya bölünmüş durumdadır.

Aşama sıfır (0)

İlk aşama ya da aşama sıfır (0), bölümlenmiş zincirlerin çalışabilmesi için hayati bir öneme sahip olan İşaret Zinciri’nin Ethereum ağına eklenmesidir. Aşama sıfırda (0) bölümlenmiş zincirler henüz bulunmayacaktır.

İşaret Zinciri, Hisse Kanıtı protokolüne geçişin ilk aşaması olarak değerlendirilebilir. Hisse Kanıtı algoritmasına geçiş ile birlikte Ether’lerini “stake” etmek isteyen kullanıcılar Ether’lerini bu aşamada sisteme kilitleyebileceklerdir.

Unutulmaması gereken nokta, sisteme kilitlenen bu Ether’lerin bölümlenmiş zincirlere hayata geçirilinceye kadar sistemden çekilmesi mümkün olmayacaktır.

Aşama 0, 1 Aralık 2020 tarihinde İşaret Zinciri’nin açılmasıyla birlikte başlamıştır.

Aşama 1 ve Aşama 1,5

Aşama 1 kendi içerisinde Aşama 1 ve Aşama 1,5 olarak ikiye ayrılmıştır. Aşama 1’in ana hedefi Sharding yani Bölümlenmiş Zincirler mekanizmasının Hisse Kanıtı sistemi ile birlikte çalışacak şekilde hayata geçirilmesidir. Aşama 1,5 ise Ethereum ana ağında bölümlenmiş zincirleri resmi olarak kullanıma açacaktır ve İş Kanıtı algoritmasından Hisse Kanıtı algoritmasına geçiş başlayacaktır.

Aşama 1 ve Aşama 1,5’ın ne zaman hayata geçeceği konusunda kesin bir bilgi bulunmasa da kullanıcılar 2021 senesi içerisinde hayata geçmesini beklemektedirler.

Ethereum 2.0 Aşama 2 nedir?

Son aşama olan Aşama 2’de Ethereum 2.0 son halini almış ve kullanıma tamamen hazır hale gelmiş olacaktır. Ethereum 2.0 ağı resmi Ethereum ağı haline gelecektir. Bölümlenmiş zincirler akıllı kontratlar ile de çalıştırılabilecek ve geliştiricilerin merkeziyetsiz uygulamaları (dApp) sorunsuz bir şekilde Ethereum 2.0’a entegre etmesine izin verilecektir.

Ethereum’un Ethereum 2’ye tamamen geçişinin 2022 senesini bulması beklenmektedir.

Ethereum 2.0 güncellemesi fiyata etki edecek mi?

Ethereum 2.0 güncellemesinin Ethereum ağını çok daha hızlı, verimli ve güvenli bir hale getirmesi beklenmektedir. Yüksek komisyon ücretlerinin azalması ve işlemlerin hızlanması ile birlikte kullanıcılar tarafından Ethereum’a gösterilen ilginin artması oldukça normal karşılanacaktır. Aynı zamanda son günlerde adından sıkça bahsettiren merkeziyetsiz finans yani DeFi projelerinin kullanıcı sayılarında işlemlerin ucuzlaması ve hızlanması ile beraber artış yaşaması beklenmektedir.

Bazı uzmanlar Ether’lerini stake etmek üzere sisteme kilitleyen kullanıcıların da fiyat üzerinde olumlu bir etkiye sahip olacağını değerlendirmektedir. Bugün İşaret Zinciri üzerinde stake edilmeye bırakılmış 5,5 milyondan fazla Ether bulunmaktadır. Bu sayı dolaşımdaki Ether’lerin %5’inden biraz daha fazla bir kısmına denk gelmektedir.

Tüm bu olumlu yanların ve beklentilerin dışında kripto para birimlerinin fiyatı büyük ölçüde marketin genel seyrine bağlıdır. Piyasalarda senaryoların kötüye gitmesi durumunda Ethereum 2.0 güncellemesinin beklenen etkiyi yapmaması da ihtimallerden birisidir.

Şu anda sahip olduğum Ethereum’lara bir şey olacak mı?

Hayır, şu anda sahip olduğunuz Ethereum’ları Ethereum 2.0 güncellemesinden sonra da hiçbir şey yapmanıza gerek kalmadan kullanabileceksiniz.

Ethereum nasıl alınır?

Güvenle Ethereum satın almak ve saklamak için Bitpanda’ya üye olduktan sonra hesabınıza para yatırmanız yeterlidir. Dakikalar içerisinde ilk Ethereum’unuzu Bitpanda güvencesi ile alabilirsiniz.

Ayrıca fiat para dediğimiz günlük hayatta kullanılan Türk lirası, dolar, euro gibi paralarla hiç uğraşmadan direkt olarak Bitpanda cüzdanınıza USDT (Tether) göndererek de alım-satım işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.

Satın alma işlemi konusunda daha detaylı bilgi almak için size, sizi ilk adımdan son adıma kadar görsellerle destekleyerek yardımcı olan bu blog yazısını okumanızı tavsiye ederiz.

Ethereum nasıl saklanır?

Bitpanda üzerinden aldığınız kripto para ve token'lar Bitpanda güvencesi ile soğuk cüzdanlarımızda koruma altında tutulurlar. Bitpanda Avrupa Birliği’nin dijital varlık hizmet sağlayıcısıdır ve AB standartlarıyla uyumluluğu lisansı ile belgelenmiştir. AB Güvenlik Standartı Lisans Belgemizi görüntülemek için bu bağlantıyı takip edebilirsiniz.

Eğer aldığınız Ethereum’ları kendi cüzdanınıza çekmek ve kendiniz saklamak istiyorsanız bunu da güvenle ve kolayca anında yapabilirsiniz. Tüm yapmanız gereken kendinize ait bir Ethereum cüzdanı oluşturmak ve Bitpanda kullanarak aldığınız Ethereum’ları bu adrese göndermek. Bu işlem hakkında daha detaylı bilgi için bu bağlantıyı takip edebilirsiniz.

İşte Bitpanda ile Ethereum almak ve saklamak bu kadar kolay. AB ile uyumlu güvenlik standartları ile kripto para alışverişi yapmak için bizimle kalmaya devam edin.

Bu makale Berk Küzgil tarafından yazılmıştır.