Bu makaleyi İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca veya Lehçe olarak okuyabilirsiniz.

Bu makalede, Cardano projesinin ne olduğuna, ağın hangi yöne doğru gittiğine ve Cardano'yu akıllı sözleşme/DeFi blockchain olmak için güçlü bir Ethereum rakibi haline getirebilecek noktalara ayrıntılı bir şekilde göz atacağız.

Cardano'nun arkasındaki temel fikir nedir?

Cardano, akıllı sözleşmeler yürütebilen kendi blockchain ağına sahip bir projedir. Proof of Stake konsensüs algoritmasına dayanan ağ, kitleler için ölçeklenebilir ve güvenli bir çözüm olmayı hedefliyor. Potansiyel kullanım örnekleri, eğitim ve hükümet alanlarında uygulanan teknolojiden tarım ve sağlık hizmetlerine ve ayrıca bireylerin yararlanabileceği işlevlere kadar uzanmaktadır.

Önemli çıkarımlar

  • Cardano'nun amacı, blockchain teknolojisini kitlelere ulaştıran ölçeklenebilir ve güvenli çözümler sunmaktır
  • Ağın yerel token’ı olan ADA, Cardano platformunu stake etmek ve çalıştırmak için kullanılır
  • Saniyede yüksek işlem (TPS) ve benzer kullanım durumları sayesinde Cardano, popüler Ethereum ağının rakibidir

Cardano'nun değer önerisi

Ouroboros Proof of Stake (PoS) konsensüs algoritması ile Cardano, kendi merkezi olmayan uygulamalarını çalıştırabilen ve bu nedenle günlük hayatın çeşitli yönlerine uygulanabilen, ölçeklenebilir, güvenli ve çevre dostu, merkezi olmayan bir finansal sistem (DeFi) sağlamayı amaçlamaktadır. Cardano'nun arkasındaki geliştirme ekibi, projenin iddialı hedeflerini destekleyen blockchain ve DeFi alanından bazı saygın isimlere sahip. Ağ ayrıca, çözümlerini Afrika ve Asya'daki gelişmekte olan ülkelere de sunmayı hedefliyor.

Saniyedeki işlem sayısı (TPS) söz konusu olduğunda, Cardano birçok önde gelen blok zincirinin önüne geçmektedir. Üstelik, ağın çalıştığı hız, her güncellemeyle artacak ve gerçek ölçeklenebilirlik için çalışacak şekilde ayarlanmıştır.

Benzersiz bir blockchain tasarımı kullanan Cardano'nun iki katmanı vardır: eşler arası işlemlerin gerçekleştiği Cardano Anlaşma Katmanı (CSL) ve merkezi olmayan uygulamalar için bir test alanı olan Cardano Hesaplama Katmanı (CCL). Cardano blok zincirinin güvenliğinden sorumludur.

Cardano'nun tarihi ve geçmişi

2015 yılında kurulan Cardano; ölçeklenebilirlik, birlikte çalışabilirlik ve sürdürülebilirlik gibi blockchain teknolojisinin temel zorluklarının üstesinden gelen bir ağ kurmanın temel vizyonuyla 2017 yılının sonlarına kadar piyasaya sürülmedi. Projenin kurucuları arasında, Ethereum'un kurucu ortağı olan Charles Hoskinson gibi eski Ethereum geliştiricileri yer almaktadır.

Ağın önceden çıkarılmış yerel token’ı olan ADA, 2017 yılında Cardano ağıyla birlikte piyasaya sürülmüştür. ADA’nın toplam token arzı 45 milyardır. ADA ismi, 19. yüzyılın sonunda tanınan ilk bilgisayar programcısı, şair Lord Byron'ın kızı Ada Lovelace'den gelir (Cardano'nun ilk aşamasının çalışma ismidir, devamı için aşağıya bakın)

ADA: Cardano’nun yerel token’ı

Cardano'nun yerel token’ı ADA'yı gelin daha yakından inceleyelim. Bu kripto para şu anda dünya çapındaki herkes tarafından gönderilebilir ve alınabilirken, ilgili işlem kalıcı, güvenli ve değiştirilemez bir şekilde kaydedilir ve Cardano blok zincirinde saklanır.

Ayrıca, ADA bir stake havuzuna devredilebilir (veya taahhüt edilebilir). Stake havuzları, birçok paydaşın kaynaklarının birleştirildiği ve tek olarak kullanıldığı yerdir. Bu havuzlar, Cardano ağını koruyan ve çalıştıran düğümlerdir (node). Stake, bir stake havuzuna devredebileceğiniz ADA token’larıdır (bu havuz tarafından toplanan işlem ücretlerinden ödül kazanmak istiyorsanız). Bunu, Daedalus cüzdanınız aracılığıyla kullanışlı ve kullanıcı dostu bir şekilde yapabilirsiniz. Bir stake havuzunun parçası olmak için önce ADA'ya sahip olmanız gerekir. Cardano'yu (ADA) buradan kolayca satın alabilirsiniz.

Stake havuzu kurmayı tercih ediyorsanız, ADA varlıklarınızın tamamını (veya bir kısmını) havuzunuza taahhüt etmeniz gerekir. Ne kadar çok ADA taahhüt ederseniz, havuz o kadar fazla ödül alır ve havuzunuzu ADA'larını devretmek isteyenler için daha cazip hale getirir.

ADA'nın son aylardaki popülaritesi, merakla beklenen Cardano güncellemelerinin lansmanı, ağın Ethereum ile rekabeti ve genel olarak altcoin piyasasındaki olumlu duygulara bağlanabilir.

Ağ geliştikçe ve genişledikçe, ADA'nın potansiyel kullanım durumları da gelişmektedir: Gelecekte Cardano platformundaki çeşitli uygulamalar ve hizmetler için token’larınızı kullanabileceksiniz. Bu arada ADA, Cardano'nun DeFi ekosistemini çalıştıran, oy hakları sağlayan ve ağdaki bir hisseyi temsil eden token olarak kullanılacak.

Sıradaki ne?

Cardano’nun en önemli yeniliklerinden biri hızla yaklaşıyor: merkeziyetsiz uygulamalar ve akıllı sözleşmeler yakında blok zincirinde mevcut olacak.

Bu güncellemeye “Alonzo” denir. Merakla beklenen Alonzo güncellemesi, Cardano'nun hem merkezi olmayan uygulamalar hem de akıllı sözleşmeler açısından Ethereum’a doğrudan rakip olmasını sağlayacak. Ayrıca, tıpkı Ethereum gibi, Cardano da blok zincirinde yerel kripto token’larının piyasaya sürülmesini destekleyecektir.

Cardano yol haritası ve önemli dönüm noktaları

Cardano'nun yol haritası, her biri kendi ana ağına sahip ve diğerlerinden çatallanmış 6 aşamaya ayrılmıştır. Adını, çeşitli bilim adamlarının, şairlerin ve filozofların isimlerinden almıştır.

  1. Byron, adını 19. yüzyılın önemli şairlerinden biri olan Lord Byron'dan almıştır ve ilk Cardano ana ağıdır. 2017'de Cardano'nun piyasaya sürülmesiyle başlamıştır ve kullanıcıların Cardano'nun yerel token’ı olan ADA'yı alıp satmalarını sağlamıştır. Ayrıca, ADA cüzdanları Daedalus & Yoroi'yi tanıtmıştır.
  2. Shelley, adını İngiliz şair Percy Shelley'den almıştır. Güncelleme, Temmuz 2020'de Byron dönemini takip etmiş ve kapatmıştır. Hard fork, Cardano ağına staking ve daha fazla ademi merkeziyetçilik getirdi. Bu, Cardano yol haritasının en son tamamlanan aşamasıdır.
  3. Goguen, adını Amerikalı bilgisayar bilimcisi Joseph Goguen'den almıştır ve Cardano'nun şu anki aşamasıdır. Bir sonraki aşamada, Cardano ağı akıllı sözleşmeleri yürütebilecek. Bu özelliğin tam olarak ne zaman uygulanacağı henüz belli değil ve güncellemenin 2021'in 2. ve 3. çeyreğinde gerçekleşmesi bekleniyor.
  4. Basho, adını Japon şair Matsuo Basho'dan almıştır ve Cardano'nun son halini alacağı dönem olacaktır. Sidechain’ler ve Ethereum gibi diğer blok zincirlerle uyumluluk, Cardano'yu gerçekten ölçeklenebilir bir ağ haline getirecektir.
  5. Voltaire, adını ünlü Fransız düşünür ve yazardan almıştır. ADA sahiplerinin Cardano ağının geleceği hakkında oy kullanmalarını ve karar vermelerini sağlıyor, dolayısıyla bu aşamaya “yönetim” dönemi de deniyor.

Cardano vs. Ethereum

Cardano genellikle Ethereum ile karşılaştırılır. Ancak, benzerliklerinin yanında şu anda iki devi birbirinden ayıran önemli farklılıklar da var. Ethereum Mainnet şu anda bir Proof of Work konsensüs algoritması kullanırken; Cardano ise, bir Proof of Stake konsepti kullanarak çalışıyor.

Ayrıca, Ethereum 2.0'ın Proof of Stake algoritmasını da ağına getireceğini burada belirtmekte fayda var. İşlem hızı ve gas ücretleri açısından Cardano, işlemleri rakibinden önemli ölçüde daha hızlı işleyebildiği ve genel olarak daha düşük ücretlerle gerçekleştirebildiği için Ethereum'a göre bir üstünlüğü var gibi görünüyor.

Kullanılabilirlik ve pratiklik açısından ise, Cardano akıllı sözleşmeleri yakın gelecekte piyasaya sürüleceği için Cardano'nun akıllı sözleşmelerinin Ethereum'dan daha uygun bir seçim olup olmayacağını söylemek çok kolay değildir. Bununla birlikte, kağıt üzerinde ve Cardano'nun arkasındaki geliştirme ekibine göre, Alonzo güncellemesinin başarıyla uygulanmasıyla, Cardano ağının daha esnek ve geliştirmesi daha kolay akıllı sözleşmelerinin Ethereum'a göre bir üstünlüğü olabilir.

Son düşünceler

Pek çok insan ADA'yı iyi biliyor olsa da, bu projenin arkasındaki temelleri çok az insan biliyor. Kripto piyasasının meşhur yüksek volatilitesi ile ilgili olarak, blockchain projelerinin arkasındaki nedenler ve insanlar hakkında bilgi sahibi olmak avantajlı olabilir. Cardano gibi yenilikçi bir ağ için bu sadece bir başlangıç diyebiliriz.

Alım-satım yapmaya hazır mısınız? Cardano'ya yatırım yapmak için Bitpanda'ya gidin!